Главная страница Чувашия: этническая история Слово о Чувашии Чувашия в поэзии

Чувашская сеть культурного наследия
Архивы Чувашии, ГУ
Архивная служба Чувашии
Библиотеки Чувашии
Публичные библиотеки Чувашии
Дворцы культуры Чувашии
Перечень ДК Чувашии
Музеи Чувашии
Музеи Чувашии
Театры
Перечень театров Чувашии
Театры
Театры
Министерство культуры, по делам национальностей и архивного дела Чувашской Республики
Театры
Государственное унитарное предприятие Чувашской Республики
Знаменательные и памятные даты Чувашии

Чувашия в поэзии

 

Порфирий Афанасьев

Родной республике

И - лад в душе…
И - день такой погожий…
Снег Рождества в искринках серебра.
Ты не забыл Чувашию, о Боже,
Не зла ей пожелал Ты, а добра.
Поклон тебе,
Господь наш Всемогущий,
Нас, вразумив на непростом пути,
Ты в Двадцать первый сложный век грядущий
Напутствовал уверенно войти.
Кто чист душой, тот полон благодати, -
Душа его стремится к небесам.
И мудрости твоей, народ мой, рад я:
Судьбу свою сумел избрать ты сам.
Не зря построил ты Дорогу к Храму -
Дорогой к Жизни названа она.
Хозяин славной доли ты по праву,
Тебе судьба завидная дана.

Афанасьев, П. Родной республике / П. Афанасьев, перевод с чувашского А. Смолина
// Цивильский вестник. - 1998. - 3 февраля.

Василий Давыдов-Анатри

Расти и крепни, край чувашский.

Чувашский край -
передо мною,
И гордый голос
все слышней.
Я славлю песней молодою
Восход его высоких дней.
Чувашский край, с какой
любовью
Ты с малых лет меня растил
И душу радует сыновью
Размах твоих растущих крыл.
Чувашский край мой,
под защитой
России - матери твой взлет.
Мы с ней судьбой и сердцем
слиты
Века и на века вперед.
Чувашский край, расти
и крепни,
Волною волжскою звуча

Давыдов-Анатри, В. Расти и крепни, край чувашский / В. Давыдов-Анатри, перевод с чувашского Олега Цакунова
// Республика. - 2001. - 25 апреля (№ 30).


Лидия Кубашина

Хвала тебе, Чувашия, мой дом!
И имя, и язык твой — сердцу свято.
Дубравами и хмелем, и трудом,
И песнями, и вышивкой богата.
Жива в узорах древних нити сила,
Связавшая народы в их судьбе, —
Ты будешь жить во мне, моя Россия
Пока живет Чувашия в тебе.

Кубашина, Л. М. Хвала тебе, Чувашия, мой дом!
// Кубашина, Л. М. Еще один сюжет : стихи
/ Лидия Кубашина.
– Чебоксары, 2001. – С. 38.


Аркадий Лукин

Сывлăш

Тăван çĕршыв!
Эс сывлăш, тетĕп, –
Ман сансăр шух чĕрем тапмасть.
Ман сансăр сывламасть ÿпке те,
Ман сансăр çамрăк чун çунмасть.
Таса та селĕм пултăр сывлăш –
Лартатпăр йывăç-чечексем.
Уç сывлăшра вара çут сывлăм
Шăрçа тăвать мерчен чиксе.
Уç сывлăш пултăр…
Кайăк-кĕшĕк
Шăрантарать хавас юрра;
Уй-хирĕ, улăхĕ ем-ешĕл,
Ик куç тулли вăрман – умра.
Тÿсейĕп çăкăрсăр та шывсăр,
Чун пур пĕр ялкăшĕ çап-çут.
Анчах та Сывлăшсăр-Çĕршывсăр
Пурнаймăп эпĕ пĕр минут.
Тăван çĕршыв!
Эс сывлăш, тетĕп, –
Ман сансăр шух чĕрем тапмасть.
Ман сансăр çырăнмасть йĕрке те,
Ман сансăр çамрăк чун çунмасть.

// Лукин, А. В. Çĕнĕ уйăх : сăвăсем
/ Аркадий Лукин.
– Шупашкар, 1963. – С. 3.

Воздух

Мой край —
Мой воздух животворный!
Я говорю тебе, любя:
Ты есть — и дышится просторно,
Остыло б сердце без тебя.
Мой край родной,
Мой воздух чистый,
Мои волшебные леса!
Надела светлое монисто
На луг вечерняя роса.
Мой край родной,
Мой воздух свежий,
Судьба законная моя!
Мы землю-мать цветами нежим
Под ликованье соловья.
Приму беду без укоризны, —
Нужда и голод не сомнут,
Но я без матери-Отчизны
Не проживу и двух минут.
Мой край,
Мой воздух животворный,
Тобой дышу, не надышусь,
Тебе хоть строчкой стихотворной,
Хотя бы словом,
Но – сгожусь!

// Лукин, А. В. Воздух : стихи, поэма
/ Аркадий Лукин ; пер. с чуваш. Ивана Смирнова.
– Чебоксары, 1983. – С. 48.


Раиса Сарби

 

…Тăван çĕршывăм, Чăвашстан,
Чунпа та чĕремпе – эп сан.
Тăван çĕршыв, эп сан хĕрỹ,
Сана саватăп эп хĕрỹ.
Шанатăп :
Манăн юрату
Хевтесер мар.
Сан çунату
Мана çĕкленĕ тỹпене,
Хăват эс патăн чĕрене.
Тăван çĕршыв – эс ман чунра!
Тăван çĕршыв – эс ман юнра!
Тăван çĕршыв – эс умăмра!
Тăван çĕршыв – эс юррăмра!
Юрлатăп эп сан ятупа.
Сан ятупа тăвап тупа.
Сан ятупа пур халăхра
Тупатăп тус эп.
Туслăхра
Сутмастăп.
Эпĕ - сан хĕрỹ.
Чăваш!
Манра сан вут чĕрỹ!

ЧУВАШИЯ

Не назову ни часа, ни мгновенья,
Когда огнём в меня вселилась ты.
Я знаю всё в тебе:
И откровенья,
И нежность, и надежды, и мечты!
Смогу ли о тебе сказать хоть слово?
Ты вся, как поле хлебное,
Щедра.
В твоих движеньях снова, снова, снова
Горячей крови слышится игра!
Мир без тебя мне был бы слишком тесен.
Пою простор любимой стороны.
Чувашия!
О, край ста тысяч песен,
Не зря в тебя поэты влюблены!
Я трогаю листы прибрежной ивы,
Ловлю губами в роднике зарю.
Смеёшься ты —
И я смеюсь счастливо,
На ленту Волги радостно смотрю.
Не назову ни часа, ни мгновенья,
Когда огонь твой ощутила я.
Я без тебя, как путница без зренья,
Ты жизнь моя, тревога, озаренье,
Ты — Родина любимая моя!

Сарби, Р. Чувашия // Р. Сарби. Благодарю тебя.
- Чебоксары, 1988. - С. 5.


Юрий Сементер

Мухтав юрри

Саламлать çут тĕнчене
Сывлăм сыпнă ир,
Пархатарлă тĕнчене
Пуç таять уй-хир.
Çĕрĕм-шывăм, тав сана,
Ырлăхушăн тав,
Ырлăхне упракана
Ěмĕрех мухтав.
Анлă Атăл вăй виçет
Çĕн каçалăкра,
Пирĕн космонавт вĕçет
Вĕçсĕр уçлăхра.
Çĕрĕм-шывăм, тав сана,
Хăватушăн тав,
Хăватне упракана
Ěмĕрех мухтав!
Уçăлса пырать малаш
Туссемпе пĕрле,
Савăнса утать чăваш
Çĕнĕ пилпеле.
Çĕрĕм-шывăм, тав сана,
Пĕрлĕхÿшĕн тав,
Пĕрлĕхне упракана
Ěмĕрех мухтав!

Сементер, Ю. Мухтав юрри
/ Юрий Сементер
// Сементер Ю. Йĕс шăнкăрав.
- Шупашкар, 1991. - С. 216.

Чăвашсем

Çӳреттĕм Филадельфи штатĕнче.
Ентеш вĕçетчĕ уçлăх анинче.
Кусем тек Андриян çинчен тĕпчеççĕ,
Хăш халăхран вăл теççĕ, кам вăл теççĕ,
Мăнкăмăллăн калап:
— Чăваш.
— Мĕнле чаваш?
— Совет çынни. Çунатлă çын. Чăваш.
Çăлтăр татма пултаракан юлташ.
Пуç тайрăм Миланри театра.
Хамăр Патюш ташларĕ-çке, ара!
Балет турри, шуракăш, лепĕш теççĕ,
Хăш халăхра çуралнине пĕлмеççĕ.
Хĕпĕртесех калап;
— Чăваш.
— Мĕнле чăваш?
— Совет çынни. Асамлă çын. Чăваш.
Турăсенчен ирттерекен юлташ,
Тем тавлашать ик çын Уругвайра.
Иккен, сăлтавĕ - пирĕн Ухсайра.
Хайхискерсем мана ярса илеççĕ;
Хăш халăхран çак чаплă сăвăç теççĕ.
Пуçа ухса калап:
— Чăваш.
— Мĕнле чăваш?
— Совет çынни, Сăпайлă çын, Чăваш.
Чун-чĕрене хĕм сапакан юлташ.

Сементер, Ю. Чăвашсем
/ Юрий Сементер
// Сементер, Ю. Йĕс шăнкăрав.
- Шупашкар, 1991. - С. 10.


Эй, çěршывăмăр, Чăваш енěмěр
Эй, çěршывăмăр, Чăваш енěмěр,
Аслă уйăмăр, аслă хирěмěр!
Эс саван пире, эс çěклен пире,
Ырлăхне курма пил паран пире.
Эй, çěршывăмăр, Чăваш енěмěр,
Ăраскалăмăр, çут хěвелěмěр!
Сан ятпа эпир юрă хыврăмăр,
Сан ятпа кěрлет акатуйăмăр.
Эй, çěршывăмăр, Чăваш енěмěр,
Туслă йышăмăр, туслă килěмěр!
Чěререн-чунтан тавтапуç сана,
Чěререн-чунтан таймапуç сана.

Сементер, Ю. С. Эй, çěршывăмăр, Чăваш енěмěр
// Сементер, Ю. С. Хуркайăк çулě :
сăвă-юрă, баллада, легенда, поэма
/ Юрий Сементер.
– Шупашкар, 2002. – С. 177.


Педер Хузангай

Йыхрав

Çак çĕре эсир пĕлетĕр–и:
Ватă та вăл; ĕмĕр çамрăк та.
Ăсан туйĕ хÿхĕм çав тери –
Курсан чун киленĕ вăрманта.
Уявра уяв ку çĕршывра,
Ĕçĕпе – хускатĕ вăл тăва!
Кам–ха, кам çак халăха пĕлет:
Вăл çĕр пин сăмахпала пуплет.
Çĕр пин юрă–çемĕ кĕвĕлет,
Çĕр пнн тĕслĕ тĕрĕ тĕрĕ вăл тĕрлет…
Пырса курăр — йăлт сирĕнпеле
Хатĕр эп тĕрĕслеме пĕрле.

Приглашение в Чувашию

Знаете ли Вы страну такую,
Древнюю и вечно молодую,
Где в лесу тетерева токуют –
Словно песней сердце околдуют,
Где коль праздник – от души ликуют,
Коль работа — гору дай любую!
Знаете ли Вы такой народ,
У которого сто тысяч слов,
У которого сто тысяч песен
И сто тысяч вышивок цветет?
Приезжайте к нам — и я готов
Это все проверить с вами вместе.

Хузангай, П. П. Приглашение в Чувашию = Йыхрав
// Хузангай, П. П. Были мы, и есть, и будем = Эпир пулнa, пур, пулатпaр : [сăвăсем].
– Шупашкар, 1982. – С. 272-273.

 

Савнă çĕр, Чăваш çĕршывĕ
Авалтан эпир юратнă
Пархатарлă Атăла,
Ун шывне нумай хумхатнă
Тăвалла-анаталла.
Пирĕн халăх ĕмĕтленнĕ
Кун курасшăн малашне.
Сĕм вăрман пире пилленĕ
Сиплĕ уçă сывлăшне.
Ĕмĕр хыççăн ĕмĕр иртрĕ,
Шухăш вĕçрĕ аякка.
Ĕмĕтленнĕ ĕмĕт çитрĕ:
Пирĕн çул-йĕр сарлака.
Пурăнах эс ĕмĕр сывă
Халăхсен кил-йышĕнче,
Савнă çĕр, Чăваш çĕршывĕ,
Аслă Атăл хĕрринче!

Петĕр Хусанкай. Савнă çĕр, Чăваш çĕршывĕ
// Тăван сăмах : 2 кл. валли.
– Шупашкар, 2003. – С. 9-10.